Tarix üzrə xəbər axtarışı:






İnsan hüquqları
üzrə Avropa
məhkəməsinin
BÜLLETENİ
İnzibati hüquq
sual-cavab
Lobbiçiliyin hüquqi tənzimlənməsi o qədərmi vacibdir?!
25.03.2017 461


Martın 22-də Avropa Şurası Nazirlər Komitəsi lobbiçilik fəaliyyəti ilə bağlı maraqlı tövsiyə sənədi qəbul etmişdir, hansı ki, bu məsələ Avropa Şurasına üzv dövlətlərin hər birində aktualdır. Üstəlik, kapitalizm münasibətlərinin hökmran olduğu bu ölkələrdə iqtisadi maraq qruplarının dövlət idarəçiliyi və siyasətə güclü təsirə malik olmaları nəzərə alınarsa, mənzərə bizim üçün daha aydın şəkildə görünmüş olar. Məsələ ilə bir balaca dərindən maraqlandıqda, görərik ki, bu sənədin qəbulu təsadüfi xarakter daşımır. Belə ki, Avropa Şurası nəzdində fəaliyyət göstərən Korrupsiya ilə Mübarizə üzə Dövlətlər Qrupunun hesabatlarında bir sıra dövlətlərdə lobbiçilik fəaliyyətinin hüquqi reqlamentasiyasında çox saylı çatışmazlıqların mövcudluğu aşkar olunmuşdur ki, bu kimi hesabatlar Nazirlər Komitəsi tərəfindən tövsiyə sənədinin qəbulunda təsirsiz ötüşməmişdir.

Beləliklə, qeyd olunan sənədin adı “Dövlət orqanları tərəfindən qərar qəbul edilməsi prosesinə təsir baxımından lobbiçilik fəaliyyətinin hüquqi nizamlanması üzrə töysiyələr”dir. Tövsiyələrdə qeyd olunur ki, açıq hökumət və qərar qəbul edilməsində şəffaflığın təmin edilməsi baxımından lobbiçilik fəaliyyəti faydalı olsa da, üzv ölkələrin əksəriyyətində bu fəaliyyəti tənzimləyən ətraflı qanunvericilik bazası yoxdur. Bu mənada şəffaflığın təmin edilməsi baxımından üzv dövlətlər lobbiçilik fəaliyyətinin qeydiyyatı üzrə müvafiq dövlət orqanına səlahiyyət verməli və bu reyestr ictimaiyyətə açıq olmalıdır. Qeydiyyat məlumatları ən azı aşağıdakı informasiyaları özündə ehtiva etməlidir: lobbiçinin adı, lobbiçilik fəaliyyətinin mövzusu, xeyirinə lobbiçik fəaliyyəti göstərilən sifarişçinin kimliyi.
 
Normativ sənəddə həmçinin lobbiçilərin etik davranış məsələləri, qaydaları pozduğu təqdirdə onlara tətbiq olunacaq effektiv sanksiyalar öz əksini tapmalıdır.

Təcrübədə əksər lobbistlərin vaxtilə dövlət rəsmiləri arasından çıxdığını nəzərə alaraq, Nazirlər Komitəsi hesab edir ki, lobbiçik fəaliyyətinə başlamamışdan əvvəl dövlət qulluqçuları vəzifədən getdikdən sonra müəyyən “soyuma müddəti”ni keçməlidirlər. Yəni, qanunvericlikdə dövlət qulluqçusu vəzifədən getdikdən sonra müəyyən müddət müəyyənləşdirilməlidir ki, məhz həmin müddət keçəndən sonra lobbist olmaq istəyən sabiq dövlət qulluqçusu fəaliyyətə başlaya bilər. Bu mexnizmin məqsədi lobbistin vaxtilə işlədiyi sfera ilə əlaqələrinin “soyuma”sından ibarətdir ki, bu qərəzsiz, qeyri-qanuni təsirlərin aradan qaldırılması və obyektiv fəaliyyətin təmin edilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Tövsiyələrdə eyni zamanda "dövlət qulluğu üzrə qanunvericilikdə dövlət qulluqçuları ilə lobbistlər arasında münasibətləri tənzimləyən normalar da qeyd olunmalıdır" bildirilir.

(c) AHİM